Sỏi tiết niệu là bệnh thường gặp trên thế giới và ở nước ta. Ở Mỹ gặp 120-140 trên 100.000 dân mỗi năm, ở Việt Nam là 0,5-2‰, chiếm tỉ lệ 45-50% trong bệnh lý tiết niệu, trong đó sỏi thận chiếm khoảng 70-75%, tuổi thường gặp từ 30-60 tuổi, tỷ lệ gặp ở nam 60%, nữ40%.
Cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật các phương pháp điều trị ít xâm lấn như tán sỏi qua da, tán sỏi nội soi qua đường tự nhiên, tán sỏi ngoài cơ thể, chỉ định mổ mở trong điều trị sỏi thận đã thu hẹp dần. Nghiên cứu của Webb và cộng sự năm 1985 ở các cơ sở ngoại khoa của Đức tỉ lệ mổ mở còn 5%. Phẫu thuật lấy sỏi thận qua da (LSTQD) là một trong số các phương pháp điều trị ít xâm lấn, ngày càng được áp dụng rộng rãi trên Thế giới cũng như ở Việt Nam.
Bệnh viện đa khoa tỉnh Hải Dương đã bắt đầu triển khai phương pháp LSTQD bằng đường hầm nhỏ dưới hướng dẫn của siêu âm từ năm 2017 với sự giúp đỡ của các bệnh viện tuyến trung ương như Bệnh viện Việt Đức, Bệnh viện 108 và từ năm 2019 Bệnh viện đã thực hiện độc lập phẫu thuật này. Qua nghiên cứu tổng kết đánh giá cho thấy phẫu thuật LSTQD có nhiều ưu điểm:
- - Phẫu thuật được chỉ định hầu hết các trường hợp sỏi thận những trường hợp có kích thước ≥ 2 cm, sỏi nhiều viên, sỏi bể thận + đài thận và sỏi san hô chiếm.
- Phương pháp vô cảm bằng tê tủy sống chiếm 63,0% thay vì phải gây mê nội khí quản 100% cho phương pháp mổ mở.
- Phẫu thuật cho kết quả an toàn, hiệu quả, có nhiều ưu điểm như: Thời gian phẫu thuật trung bình 65,43 ± 25,49 phút. Thời gian nằm viện ngắn, trung bình 7,05 ± 3,15 ngày, có trường hợp 3 ngày đã xuất viện. Tỷ lệ tai biến trong nghiên thấp : Tai biến 2,0%, biến chứng là 13,0%. Tỷ lệ sạch cao chiếm 94,9%, trong đó sỏi hoàn toàn là 62,6%.
Qua kết quả ứng dụng phẫu thuật LSTQD tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Hải Dương cho thấy:
- Phẫu thuật lấy sỏi thận qua da là một ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ và là bước ngoặt mới trong điều trị sỏi tiết niệu. Cùng với các phương pháp điều trị ít xâm lấn khác như tán sỏi nội soi qua đường tự nhiên, tán sỏi ngoài cơ thể vv… đã dần thay thế phương pháp mổ mở.
- Đây là một kỹ thuật can thiệp tối thiểu đang là xu thế phát triển của y học hiện đại, giảm tổn thương cho người bệnh, nhanh chóng ra viện. Góp phần nâng cao chất lượng chuyên môn, giúp cho người dân được tiếp cận kỹ thuật công nghệ cao, giảm chi phí khi phải chuyển tuyến. Đồng thời giảm quá tải cho tuyến trên.
- Phát triển các kỹ thuật tiên tiến, nâng cao chất lượng điều trị, khẳng định thương hiệu của bệnh viện.
- Giúp cho ngành y tế có được những dữ liệu quan trọng trong việc nâng cao chất lượng chuyên môn, đặc biệt là phát triển các kỹ thuật nội soi trong tiết niệu. Là động lực cho phát triển các kỹ thuật y khoa tiên tiến, can thiệp qua nội soi tại Hải Dương.
Tuy nhiên chi phí cho một ca phẫu thuật LSTQD mà hiện nay người bệnh phải chi trả còn cao do vậy người bệnh cần được hưởng thanh toán Bảo hiểm y tế cho phẫu thuật này. Bệnh viện cũng cần được đầu tư máy tán sỏi Laser công xuất cao và các phương tiện dụng cụ cho phẫu thuật LSTQD.
BS CK II. Nguyễn Duy ĐÔng Trưởng khoa Ngoại 4